Pianista, lirnik, kompozytor, wykładowca i producent muzyczny. Ukończył studia na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Współtwórca grupy New Life’m, grał m.in. w zespołach Janusza Muniaka, Andrzeja Cudzicha, Nigela Kennedy’ego. Regularnie współpracuje z amerykańskim klarnecistą Bradem Terrym (CD „All about spring”, “Colorado”, „Live in Fort Andross”). Ceniony aranżer muzyki wokalnej, pisał i aranżował piosenki dla Ewy Bem (CD “Kakadu”), Mieczysława Szcześniaka, Niny Stiller, Anny Marii Jopek, Kaissy. Mencel jest także autorem muzyki do filmów, spektali baletowych i pantomimy.
W 2006r. skomponował kantatę jazzową “Miłość mi wszystko wyjaśniła” do tekstów Karola Wojtyły na combo jazzowe, orkiestrę smyczkową, chór chłopięcy i solistów. Także w 2006r. na zamówienie Fundacji Kościelskich stworzył literacko-muzyczny projekt El Greco. W maju 2013r. została wydana płyta „Sing Cuckoo” zespołu El Greco, a w październiku odbyło się prawykonanie nowego programu El Greco z udziałem orkiestry smyczkowej pt. „Za pięć dwunasta” do poezji Emila Zegadłowicza (projekt współfinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Zamówienia kompozytorskie).
W 2009r. Mencel napisał oratorium “Transitus” o życiu i śmierci św. Franciszka na orkiestrę, chór mieszany, chór dziecięcy i solistów z towarzyszeniem sekcji rytmicznej.
W listopadzie 2013r. swoją premierę miał projekt Tuwim („Tuwim. Słowo. Muzyka. Taniec”), realizowany na zlecenie Instytutu Książki w związku z rokiem Juliana Tuwima. Mencel napisał muzykę do wierszy Tuwima. Kompozycje wykonali studenci Krakowskiej Szkoły Jazzu i krakowskich szkół baletowych.
Obecnie Mencel pracuje nad nowym programem – Joachim Mencel Artisena (fuzja polskiej i słowiańskiej muzyki ludowej i nowoczesnego jazzu).
Koncertował w wielu krajach Europy, obu Ameryk i Azji, przede wszystkim z autorskim projektem jmTrio (CD “Interludium”). Ponadto współpracował z wieloma cenionymi muzykami, byli wśród nich m.in. Lee Konitz, Dino Saluzzi, Richard Galliano, Dave Liebman, David Friedman, Eddie Henderson, Ronnie Burrage, Charlie Mariano, Rufus Reid, Terry Clarke, Zbigniew Namysłowski, Vitold Rek, Jarek Śmietana, Marcin Pospieszalski.